Du champagne aux feux d’artifice 🥂🎆Van champagne tot vuurwerk

Nederlands onderaan na de afbeelding 

Les fêtes de fin d’année sont toujours un moment particulier, surtout quand on vit entre deux cultures. Entre la France et les Pays-Bas, les différences sont parfois amusantes, parfois déroutantes, et souvent révélatrices de deux façons très différentes de célébrer.

Les Néerlandais aiment rappeler aux Français qu’ils auraient trop de jours fériés… sauf pour Noël. En France, le 26 décembre est un jour comme les autres, alors qu’aux Pays-Bas, on profite encore de repas en famille ou au restaurant. J’ai même parfois l’impression que seule la France ne fête pas ce deuxième jour de Noël en Europe.

Mais la différence la plus frappante se situe sans doute dans la manière de célébrer le Nouvel An.

En France, la Saint-Sylvestre est synonyme de paillettes, de champagne et de repas raffinés entre amis, tandis que Noël reste plus familial et traditionnel. À minuit, on se fait la bise et on se souhaite une bonne et heureuse année, dans une ambiance plutôt élégante et feutrée.

Aux Pays-Bas, on mange des oliebollen (des beignets) et on attend minuit pour faire exploser pétards et feux d’artifice. Dans certaines villes, le spectacle commence dès la fin de l’après-midi et atteint son apogée entre minuit et une heure du matin. Quand la nuit est sèche et froide, le spectacle est impressionnant… et parfois même assourdissant.

Je me souviens d’une année où j’appelais mes parents à minuit. Les enfants, entendant toutes ces explosions autour de la maison, avaient cru qu’il y avait une guerre aux Pays-Bas. À l’époque, les téléphones portables existaient à peine, et sans voir les feux d’artifice, le bruit pouvait vraiment inquiéter.

Pour une jeune Française habituée à une Saint-Sylvestre plus calme, mon premier Nouvel An aux Pays-Bas a été un vrai choc. À l’inverse, certaines années passées en Creuse, mon fils regrettait, cette nuit-là, le calme de la campagne.

L’année prochaine, les feux d’artifice seront interdits aux Pays-Bas. Une décision compréhensible, car ils sont dangereux, polluants et sources de stress. Malgré tout, j’aime cette tradition lorsqu’elle est pratiquée de manière responsable, comme un moment de transmission et de respect des règles. Hélas, l’alcool transforme trop souvent la fête en situation à risque. J’espère donc que les villes proposeront des spectacles organisés, pour préserver la magie sans en subir les excès.

Entre traditions françaises et habitudes néerlandaises, le passage à la nouvelle année reflète deux visions très différentes de la fête. Qu’il se fasse dans le calme ou sous un ciel illuminé, le Nouvel An reste avant tout un moment pour tourner la page et regarder vers l’avenir.

De feestdagen zijn altijd een bijzondere periode, vooral wanneer je tussen twee culturen leeft. Tussen Frankrijk en Nederland zijn de verschillen soms grappig, soms verwarrend, maar ze laten vooral twee heel verschillende manieren van vieren zien.

Nederlanders houden er graag aan vast om Fransen te plagen met het idee dat ze veel te veel feestdagen hebben… behalve met Kerst. In Frankrijk is 26 december een gewone werkdag, terwijl men in Nederland nog volop geniet van etentjes met familie of in restaurants. Soms heb ik zelfs het gevoel dat Frankrijk het enige land in Europa is dat deze tweede kerstdag niet viert.

Maar het grootste verschil zit zonder twijfel in de manier waarop Oud en Nieuw wordt gevierd.

In Frankrijk staat Oudjaarsavond vooral voor glitter, champagne en verfijnde diners met vrienden, terwijl Kerstmis meer draait om familie en traditie. Om middernacht geeft men elkaar zoenen en wenst men elkaar een gelukkig nieuwjaar, in een eerder elegante en rustige sfeer.

In Nederland eet men oliebollen en wacht men tot middernacht om massaal vuurwerk af te steken. In sommige steden begint dat vuurwerk al in de namiddag en bereikt het zijn hoogtepunt tussen middernacht en één uur ’s nachts. Als de nacht droog en koud is, is het spektakel indrukwekkend… en soms zelfs oorverdovend.

Ik herinner me een jaar waarin ik mijn ouders om middernacht belde. De kinderen, die al die knallen rondom het huis hoorden, dachten dat er oorlog was uitgebroken in Nederland. Mobiele telefoons waren toen nog nauwelijks in gebruik en zonder het vuurwerk te zien, kon het lawaai echt beangstigend zijn.

Voor een jonge Française die gewend was aan een veel rustigere Oudjaarsavond, was mijn eerste Oud en Nieuw in Nederland een echte schok. Omgekeerd, in de jaren dat we de feestdagen in de Creuse doorbrachten, klaagde mijn zoon juist over de stilte van het platteland.

Volgend jaar wordt vuurwerk in Nederland verboden. Een begrijpelijke beslissing, want vuurwerk is gevaarlijk, vervuilend en zorgt voor veel stress. Toch blijf ik deze traditie waarderen wanneer ze op een verantwoorde manier wordt gevierd, als een moment van overdracht en respect voor regels. Helaas verandert alcohol de feestvreugde maar al te vaak in een risicovolle situatie. Daarom hoop ik dat steden georganiseerde vuurwerkshows zullen aanbieden, zodat de magie behouden blijft zonder de nadelen.

Tussen Franse tradities en Nederlandse gewoonten laat de overgang naar het nieuwe jaar twee heel verschillende visies op vieren zien. Of het nu in alle rust gebeurt of onder een fel verlichte hemel, Nieuwjaar blijft vooral een moment om een bladzijde om te slaan en vooruit te kijken.

Utrecht, de stille kracht van een gewonde stad - Utrecht, la force tranquille d’une ville blessée

🟦 De Nederlandse versie volgt hieronder.

 Au cœur des Pays-Bas se trouve une ville pleine de charme. Ville universitaire depuis 1636, elle est riche d’histoire et de culture. Cinquième ville du pays, Trajectum du temps des Romains, Utrecht est donc très ancienne. Elle est célèbre pour son « Dom », sa cathédrale emblématique, longtemps dissimulée derrière d’affreux échafaudages, mais désormais de nouveau visible pour le plus grand plaisir des habitants et des touristes.

Utrecht est aussi célèbre pour sa cathédrale, frappée par une tempête extraordinaire en 1674. À cette époque, on ne parlait pas encore de changement climatique, mais les catastrophes naturelles existaient déjà.

Le mois d’août 1674 débuta sous un véritable déluge. Parti du centre de la France, le mauvais temps traversa les Pays-Bas méridionaux pour atteindre la République. Le 1er août, vers 20 heures, une terrible tempête éclata sur Utrecht, accompagnée de tonnerre, d’éclairs, de vents violents, de pluie et de grêle. Certains témoins évoquèrent même une tornade. En un quart d’heure, la nef de la cathédrale fut frappée de plein fouet, tandis que, par miracle, la tour du Dom resta presque intacte. C’est cet événement qui confère aujourd’hui à Utrecht sa silhouette si particulière.

Bien sûr, Utrecht ne fut pas la seule ville touchée. Les dégâts s’étendirent de Fontainebleau à Texel. À Strasbourg, il tomba une grêle abondante ; à Francfort-sur-le-Main, les rues furent recouvertes d’une couche de grêle atteignant les genoux. La liste des villes sinistrées est longue : citons notamment Bruxelles, Gand, Rozendaal, Hilversum, Amsterdam et Hambourg.

Ce qui rend Utrecht encore plus singulière, c’est que les ruines de la cathédrale ne furent pas rapidement dégagées. Ce n’est qu’en 1690 que les vestiges furent entièrement murés. Faute de moyens, une grande partie des ruines resta en place pendant près d’un siècle et demi. En 1826, les décombres de la nef furent enfin déblayés et vendus.

Entre-temps, la partie effondrée de l’église servit de lieu de rencontre à certains hommes homosexuels. À la suite d’une plainte déposée par le gardien de la tour du Dom, les autorités ouvrirent une enquête sur des « actes de sodomie » aux abords de la cathédrale.

À Utrecht, 18 suspects furent condamnés à mort et étranglés. Des personnalités averties prirent la fuite. L’affaire s’étendit à La Haye, Groningue et d’autres villes. Au total, 289 hommes furent poursuivis, dont 70 exécutés. Pendant longtemps, le terme Utrechtenaar (habitant d’Utrecht) devint synonyme d’« homosexuel ».

Utrecht a connu le vent, les pierres qui tombent, et la peur des hommes. Pourtant, elle s’est relevée sans jamais perdre sa beauté. Aujourd’hui, c’est une ville vivante et tolérante, où l’histoire ne pèse pas, mais inspire.

Bron: commons wikimedia

In het hart van Nederland ligt een stad vol charme. Een universiteitsstad sinds 1636, rijk aan geschiedenis en cultuur. Utrecht, de vijfde stad van het land, Trajectum in de Romeinse tijd, is dan ook zeer oud. De stad is beroemd om haar Dom, de iconische kathedraal die lange tijd verborgen was achter onooglijke steigers, maar nu weer zichtbaar is tot groot genoegen van zowel de inwoners als de bezoekers.

Utrecht is ook beroemd om zijn kathedraal, die in 1674 werd getroffen door een uitzonderlijke storm. Klimaatverandering was toen nog geen onderwerp van gesprek, maar natuurrampen waren al een realiteit.

De maand augustus 1674 begon met een ware zondvloed. De storm, ontstaan in Midden-Frankrijk, trok over de Zuidelijke Nederlanden en bereikte uiteindelijk de Republiek. Op 1 augustus, rond 20.00 uur, barstte er een verschrikkelijke storm los boven Utrecht, gepaard gaand met donder, bliksem, hevige windstoten, regen en hagel. Sommige getuigen spraken zelfs van een tornado. Binnen een kwartier werd het schip van de kathedraal frontaal getroffen, terwijl de Domtoren wonderbaarlijk genoeg vrijwel intact bleef. Deze gebeurtenis geeft Utrecht tot op de dag van vandaag haar karakteristieke silhouet.

Natuurlijk was Utrecht niet de enige getroffen stad. De schade strekte zich uit van Fontainebleau tot Texel. In Straatsburg viel zware hagel; in Frankfurt am Main lagen de straten bedekt met een laag hagel tot kniehoogte. De lijst van getroffen steden is lang: Brussel, Gent, Rozendaal, Hilversum, Amsterdam en Hamburg behoorden er allemaal toe.

Wat Utrecht nog opmerkelijker maakt, is dat de ruïnes van de kathedraal niet snel werden opgeruimd. Pas in 1690 werden de resten volledig dichtgemetseld. Bij gebrek aan middelen bleef een groot deel van de ruïne bijna anderhalve eeuw staan. In 1826 werd het puin van het schip eindelijk verwijderd en verkocht.

In de tussentijd diende het ingestorte deel van de kerk als ontmoetingsplaats voor homoseksuele mannen. Naar aanleiding van een klacht van de beheerder van de Domtoren startten de autoriteiten een onderzoek naar “sodomie” in de omgeving van de Dom.

In Utrecht werden 18 verdachten ter dood veroordeeld en gewurgd. Enkele goed geïnformeerde personen sloegen op de vlucht. De affaire verspreidde zich naar Den Haag, Groningen en andere steden. In totaal werden 289 mannen vervolgd, van wie er 70 werden geëxecuteerd. De term Utrechtenaar was lange tijd een synoniem voor “homoseksueel”.

Utrecht heeft stormen, vallende stenen en de angst van mensen gekend. Toch is de stad telkens weer opgestaan, zonder ooit haar schoonheid te verliezen. Vandaag is het een levendige en tolerante stad, waar de geschiedenis ons niet belast, maar inspireert.

Extra informatie in het Nederlands:

KNMI

Hoogte en dieptepunten van het domplein

Politiek in Nederland: een land op zoek naar evenwicht - Pays-Bas : un pays en quête d’équilibre

Aux Pays-Bas, le vent politique souffle fort. Le gouvernement, déjà fragile, s’est effondré cet été, incapable de s’accorder sur la question de l’immigration. Geert Wilders, chef du Parti pour la Liberté (PVV), connu pour ses positions tranchées, a retiré ses ministres de la coalition, provoquant des élections anticipées le 29 octobre 2025.

La politique néerlandaise repose sur un délicat équilibre. Dans ce petit royaume, chaque voix compte grâce à la proportionnelle, mais cela rend les gouvernements fragiles : il faut sans cesse négocier, trouver des compromis. Vu de France, cette méthode peut surprendre. Là où les Français élisent un président fort, les Néerlandais préfèrent la discussion, la recherche de consensus. Deux traditions démocratiques très différentes.

Le PVV de Wilders reste populaire chez ceux qui se sentent bousculés par les changements culturels, mais sa radicalité inquiète. Face à lui, la gauche GroenLinks-PvdA propose une voie plus sociale, tandis que le parti libéral VVD cherche à préserver la stabilité. Autour d’eux gravitent de nouveaux mouvements comme le NSC ou le BBB, qui séduisent les électeurs ruraux ou déçus. Là encore, un parallèle avec la France s’impose : le fossé entre la capitale et les campagnes s’élargit, mais aux Pays-Bas, il s’exprime davantage par la création de nouveaux partis que par la colère des rues.

Les thèmes de campagne sont classiques — immigration, logement, climat, pouvoir d’achat — mais derrière eux se cache une question essentielle : que veulent être les Pays-Bas aujourd’hui ? Une nation ouverte et tolérante, fidèle à son histoire, ou un pays plus replié, soucieux de protéger son identité ?

En France comme aux Pays-Bas, la tension entre sécurité et liberté traverse la société. Les Français débattent avec passion, parfois avec fracas ; les Néerlandais discutent longuement avant d’agir. Deux tempéraments, deux rythmes, mais une même quête : trouver un équilibre entre ouverture et stabilité.

Le 29 octobre, les électeurs néerlandais glisseront leur bulletin dans l’urne avec ce dilemme en tête. Puis viendra le temps des coalitions, des compromis, de cette lente recherche d’un accord collectif. C’est là, sans doute, la beauté tranquille de la démocratie néerlandaise — et peut-être, vue de France, une leçon de patience.

In Nederland waait een stevige politieke wind. De toch al fragiele regering viel deze zomer omdat ze geen overeenstemming kon bereiken over de immigratiekwestie. Geert Wilders, leider van de Partij voor de Vrijheid (PVV) en bekend om zijn uitgesproken standpunten, trok zijn ministers terug uit de coalitie, wat leidde tot vervroegde verkiezingen op 29 oktober 2025.

De Nederlandse politiek draait om een evenwicht. In dit kleine koninkrijk telt elke stem dankzij de evenredige vertegenwoordiging, maar dat maakt regeren ook kwetsbaar: er moet voortdurend worden onderhandeld en compromissen gesloten. Vanuit Frankrijk bezien lijkt deze manier van besturen verrassend. Waar de Fransen een sterke president verkiezen, geven de Nederlanders de voorkeur aan discussie en het zoeken naar consensus. Twee heel verschillende democratische tradities.

De PVV van Wilders blijft populair onder kiezers die zich vervreemd voelen door culturele veranderingen, maar zijn radicaliteit baart zorgen. Daartegenover probeert de linkse GroenLinks-PvdA een socialer alternatief te bieden, terwijl de liberale VVD inzet op stabiliteit. Rondom hen ontstaan nieuwe bewegingen zoals NSC en BBB, die steun vinden bij teleurgestelde of rurale kiezers. Ook hier dringt zich een parallel met Frankrijk op: de kloof tussen stad en platteland wordt groter, maar in Nederland uit zich dat eerder in de oprichting van nieuwe partijen dan in protest op straat.

De thema’s van de campagne zijn klassiek – immigratie, huisvesting, klimaat, koopkracht – maar daarachter schuilt een fundamentele vraag: wat wil Nederland vandaag zijn? Een open en tolerante natie, trouw aan haar geschiedenis, of een land dat zich meer naar binnen keert en zijn identiteit wil beschermen?

Zowel in Frankrijk als in Nederland loopt de spanning tussen veiligheid en vrijheid dwars door de samenleving. Fransen debatteren gepassioneerd, soms luidruchtig; Nederlanders praten lang voordat ze handelen. Twee temperamenten, twee ritmes, maar dezelfde zoektocht: een balans vinden tussen openheid en stabiliteit.

Op 29 oktober brengen de Nederlandse kiezers hun stem uit met dit dilemma in gedachten. Daarna begint de tijd van coalities, compromissen en de trage zoektocht naar een gezamenlijk akkoord. Dat is misschien wel de stille schoonheid van de Nederlandse democratie – en, gezien vanuit Frankrijk, misschien ook een les in geduld.

 

Automne en Forêt : Champignons en France et aux Pays-Bas - Herfst in het Bos: Paddenstoelen in Frankrijk en Nederland

We zijn weer in de herfst. Dat zie je aan de prachtige kleuren en de regen die begint te vallen. Wat dit seizoen zo interessant maakt, zijn de paddenstoelen. En de omgang met paddenstoelen verschilt sterk tussen Frankrijk en Nederland.

Als we naar de Creuse gaan, passeren we het Tronçais-bos, een uitgestrekt en bekend bosgebied in het noorden van het departement Allier. Colbert, die het Franse koninkrijk van een sterke marine wilde voorzien, besloot meer dan een miljoen hectare bomen te planten waarvan de speciaal geselecteerde stammen en takken hoogwaardig hout voor de scheepsbouw zouden opleveren. Zo ontstond in 1670 het eikenbos van Tronçais.

Met een oppervlakte van bijna 10.600 hectare, waaronder 110 hectare beschermd natuurgebied (Nantigny en het bos van Colbert) en ongeveer 130 hectare aan vijvers, staat het bekend als het mooiste eikenbos van Europa. Toch hebben we er sinds we er zijn geweest – een goede acht keer in twee jaar – nog maar weinig toeristen gezien. Zelfs midden in de zomer, als het koel is, zijn we slechts een paar wandelaars, vissers en fietsers tegengekomen.

Dus, op een zondag in september dwalen we zoals gewoonlijk door dit prachtige bosgebied. Alleen merken we deze keer dat de eerste parkeerplaats helemaal vol staat. "Oké," denken we, "er moet een leuke rondleiding zijn die eindelijk toeristen trekt." Maar ook de tweede parkeerplaats, en daarna de andere, staat helemaal vol. Langs de kleine paadjes staan steeds twee of drie auto’s geparkeerd... Wat is er aan de hand?

Nou, we zien wandelaars met mooie rieten manden... Het zijn paddenstoelenzoekers!

Hier in Nederland is het anders. Nederlanders zijn op hun hoede – en terecht, want zoals men vaak zegt: alle paddenstoelen zijn eetbaar… maar sommige maar één keer! Toch zie ik steeds meer artikelen over paddenstoelen in de kranten. Het laatste artikel dat ik las, durfde zelfs te beweren dat paddenstoelen heel belangrijk zijn voor dieren... Ja, maar sommige zijn nog lekkerder met een beetje peterselie! Zonde om ze te laten liggen voor dieren, die ze rauw eten.

Ik vind het erg leuk om naar paddenstoelen te kijken en er foto’s van te maken. In Frankrijk kun je de apotheker vragen je oogst te controleren, dat voorkomt een hoop ellende… maar desondanks belanden er ieder jaar weer fijnproevers op de eerste hulp! Hier in Nederland bestaat deze service niet, dus het is verstandig om voorzichtig te zijn. En als je het niet zeker weet: laat het maar aan de slakken en eekhoorns over, zij weten tenminste welke ze moeten kiezen! 

                                    Andrew Ridley

Et bien, nous voici en automne. On peut le remarquer avec ses jolies couleurs et la pluie qui commence à arriver. Ce qui est intéressant en cette saison, ce sont les champignons. Et la culture autour d’eux est très différente en France et aux Pays-Bas.

Quand nous allons en Creuse, nous passons par le massif forestier de Tronçais, une vaste étendue boisée assez connue au nord du département de l’Allier. Colbert, désireux de doter le royaume de France d’une marine puissante, avait décidé de planter plus d’un million d’hectares d’arbres dont les troncs et les branches, spécialement sélectionnés, devaient fournir à l’industrie navale une matière première de grande qualité. C’est ainsi qu’a été créée la futaie de chênes de Tronçais en 1670.

S’étendant sur près de 10 600 hectares, incluant 110 hectares classés en réserves biologiques domaniales (Nantigny et la futaie Colbert) et environ 130 hectares d’étangs, elle a la réputation d’être la plus belle forêt de chênes d’Europe. Pourtant, depuis que nous la traversons – cela fait bien huit fois en deux ans – nous n’y avons pas vu beaucoup de touristes. Même au cœur de l’été, où il y fait frais, nous n’avons croisé que quelques promeneurs, pêcheurs et cyclistes.

Donc, un dimanche de septembre, nous parcourons cette belle étendue boisée comme d’habitude. Seulement, cette fois-ci, nous remarquons que le premier parking est totalement occupé. « Ok », pensons-nous, « il doit y avoir une belle visite guidée qui attire enfin les touristes. » Mais au second, puis aux autres parkings, tout est également plein. Les petits chemins ont tous deux ou trois voitures garées… Que se passe-t-il ?

Eh bien, nous remarquons que certains promeneurs portent de jolis paniers en osier… Ce sont des cueilleurs de champignons !

Ici, aux Pays-Bas, c’est différent. Le Néerlandais est méfiant — et il a bien raison, car comme on le dit souvent : tous les champignons sont comestibles… mais certains une seule fois ! Pourtant, je remarque de plus en plus d’articles sur les champignons dans les journaux. Le dernier que j’ai lu osait même dire que les champignons étaient très importants pour les animaux… Oui, mais certains sont encore meilleurs avec une petite persillade ! C’est dommage de les laisser aux animaux, qui les mangent crus.

J’aime beaucoup observer les champignons et les prendre en photo. En France, on peut demander au pharmacien de vérifier sa cueillette, ce qui évite bien des ennuis… mais malgré cela, chaque année, des gourmands se retrouvent aux urgences ! Ici, aux Pays-Bas, ce service n’existe pas, alors mieux vaut être prudent. Et si vous n’êtes pas sûr : laissez-les aux escargots et aux écureuils, eux au moins savent lesquels choisir !

Aubusson, au croisement des savoir-faire français et flamands - Aubusson, op het kruispunt van Franse en Vlaamse ambachten

Tijdens mijn laatste verblijf in de Creuse bezochten we de tapijtstad van de streek. Niets minder dan dat…

Volgens het VVV-kantoor is Aubusson gebouwd op de samenvloeiing van vijf valleien. Maar op mijn kaart vond ik slechts twee rivieren: de Creuse en de Beauze. Dit geeft het landschap een ingesloten en spectaculair karakter. Dat verklaart zowel het strategische belang van de plek als de bouw van een kasteel. De hellingen geven de stad het aanzien van hangende tuinen; omdat ze voortdurend stijgt en daalt, is het wandelen er behoorlijk uitdagend.

De plek werd al bewoond door de Romeinen, maar opgravingen suggereren dat dit gebied al in de Gallische periode (IJzertijd) bewoond was.

Veel later, dankzij huwelijken tussen de graven van La Marche en rijke Vlaamse families, verspreidden de tapijtweeftechnieken zich in de regio. De Vlaamse bijdrage aan de Marche getuigt van de vitaliteit van de culturele uitwisselingen tussen Europese regio’s in de middeleeuwen. De combinatie van lokaal vakmanschap en textielkwaliteit uit Vlaanderen leidde tot een unieke traditie die tot op de dag van vandaag wereldwijd erkend wordt.

De gebruikte methode is de lage-lissentechniek, gebaseerd op het gebruik van horizontale weefgetouwen. De eerste bekende vermeldingen van tapijtactiviteiten in Felletin dateren uit het midden van de 15e eeuw. Zo groeide Aubusson uit tot de stad van de wandtapijten. In 2009 werd het Aubusson-tapijt opgenomen op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed.

Het museum is zeker een bezoek waard. Het presenteert de tapijtweeftechnieken en volgt een zes eeuwen oude traditie, met oude, moderne en hedendaagse werken. Bezoekers ontdekken er het uitzonderlijke vakmanschap dat nodig is om ze te maken. Het museum is ook de drijvende kracht achter grote projecten die de tapijtkunst naar de 21e eeuw brengen. Met projecten rond Tolkien, Studio Ghibli en het eerbetoon aan George Sand wordt duidelijk dat het Aubusson-tapijt niet beperkt blijft tot een koninklijk verleden: het spreekt een breed publiek aan en is verrassend modern.

Tijdens ons bezoek hielden we het bij slenteren door de straten, een ontdekking van het museum en een galerie. Maar we hadden het gevoel dat Aubusson nog lang niet al zijn geheimen had prijsgegeven. Het is een stad die een terugkeer verdient, om de steegjes, de ateliers en de levende geschiedenis verder te ontdekken. Een goede reden dus om een volgend bezoek te plannen… en misschien een vervolg op dit verhaal.

Lors de mon dernier séjour en Creuse, nous avons visité la capitale creusoise de la tapisserie. Rien que cela…

Selon le syndicat d'initiative, Aubusson est bâtie à la confluence de cinq vallées. Mais sur ma carte, je n’ai trouvé que deux rivières : la Creuse et la Beauze. Cela donne au paysage un caractère encaissé et assez spectaculaire. Cela explique l’importance stratégique de l’endroit, ainsi que la construction d’un château. Les flancs de colline offrent à la ville un aspect de jardins suspendus ; comme elle monte et descend sans cesse, s’y promener est assez sportif.

Le site était déjà occupé par les Romains, mais certaines fouilles laissent penser que ces terres étaient habitées dès l’époque gauloise (Âge du fer).

Bien plus tard, grâce à des mariages entre les comtes de la Marche et de riches familles flamandes, les techniques de tapisserie se diffusèrent dans la région. L’apport flamand dans la Marche témoigne de la vitalité des échanges culturels entre régions européennes au Moyen Âge. La rencontre entre un savoir-faire local et l’excellence textile venue des Flandres a donné naissance à une tradition unique, aujourd’hui encore reconnue dans le monde entier.

La méthode utilisée est celle de la basse-lisse, reposant sur l’emploi de métiers à tisser horizontaux. Les premières archives connues mentionnant des activités liées à la tapisserie à Felletin datent du milieu du XVe siècle. C’est ainsi qu’Aubusson est devenue la cité de la tapisserie. En 2009, la tapisserie d’Aubusson a été inscrite au patrimoine immatériel de l’UNESCO.

Le musée mérite vraiment la visite. Il présente les techniques de la tapisserie et retrace une tradition vieille de six siècles, en mettant en valeur des œuvres anciennes, modernes et contemporaines. On y découvre le savoir-faire exceptionnel nécessaire à leur réalisation. Le musée est aussi à l’origine de grands projets pour inscrire la tapisserie dans le XXIe siècle. Avec les projets autour de Tolkien, du Studio Ghibli ou encore l’hommage à George Sand, on comprend que la tapisserie d’Aubusson ne se limite pas à un passé royal : elle s’adresse à tous les publics et se révèle étonnamment moderne.

Lors de notre visite, nous nous sommes contentés de flâner dans les rues, de découvrir le musée et une galerie. Mais nous avons bien senti que Aubusson ne nous avait pas encore révélé tous ses secrets. C’est une ville qui mérite qu’on y retourne, pour explorer davantage ses ruelles, ses ateliers et son histoire vivante. Une bonne raison, donc, de prévoir un nouveau séjour… et peut-être une suite à ce récit.

 

Meer informatie - plus d'info

La cité internationale de la tapisserie

Film sur Aubusson

Een bezoek van het Cité de la tapisserie: